Vrachttarieven blijven hoog ondanks verwachte heropening Straat van Hormuz
Foto: Unsplash
De verwachte heropening van de Straat van Hormuz voor de internationale scheepvaart heeft de druk op de energiemarkten verminderd. Daardoor daalde de Brent-olieprijs van 103-113 US dollar per vat in mei en juni naar ongeveer 83 dollar per vat. Ook de Europese dieselprijzen zijn gedaald en liggen in veel landen inmiddels weer onder de 1,90 euro per liter. Hoewel die ontwikkeling vervoerders enige verlichting biedt na maanden van hoge brandstofkosten, waarschuwt Christian Dolderer, lead research analyst bij Transporeon (een Trimble-bedrijf), dat dit niet moet worden gezien als een structurele omslag in de markt.
Volgens Christian Dolderer is het onwaarschijnlijk dat lagere brandstofprijzen zullen leiden tot een terugkeer naar de gecontracteerde wegvrachttarieven van begin 2026. Capaciteitsschaarste en het aanhoudende vertrek van vervoerders uit de markt blijven immers de belangrijkste factoren achter de huidige tariefniveaus. “Het is belangrijk om precies te zijn over wat de heropening van de Straat van Hormuz betekent, en vooral wat het niet betekent”, meent de analist. “Dit is geen terugkeer naar de marktomstandigheden van januari. Voor iedereen die werkt met transportbudgetten, supply chains of wagenparken, zou het behandelen als een volledige normalisatie een aanzienlijk risico vormen.”
Hij geeft aan dat het onwaarschijnlijk is dat Europese pompprijzen, zelfs bij een stabiele olieprijs rond 83 dollar, snel naar eerdere niveaus terugkeren. De markt normaliseren vergt tijd, onder meer doordat mijnen in de Straat van Hormuz moeten worden opgeruimd, stilgelegde productievelden opnieuw moeten worden opgestart en de energie-infrastructuur in de regio moet worden hersteld. “Dieselmarkten vertonen historisch gezien een asymmetrisch patroon”, licht Christian Dolderer toe. “Prijzen reageren snel op slecht nieuws, maar dalen traag wanneer de rust terugkeert. Bovendien is het Europese dieselnetwerk een fragiele, meerstaps importketen met doorlooptijden van drie tot zes weken. Dat zorgt voor een structurele risicopremie in brandstofprijzen, waardoor Europese markten extra gevoelig zijn voor geopolitieke verstoringen en logistieke knelpunten.”
Drie mogelijke scenario’s voor de markt
De verwachte aangekondigde overeenkomst schetst volgens Christian Dolderer drie mogelijke scenario’s, elk met verschillende gevolgen voor transportkosten:
- Ongehinderde heropening
Bij succesvolle implementatie, gevolgd door mijnruiming, infrastructuur- en scheepvaartherstel, zal Brent-olie naar verwachting dalen naar 70-80 dollar per vat, met Europese dieselprijzen die in augustus terugvallen naar 1,55-1,70 euro per liter in kernmarkten – dicht bij het niveau van januari. Duitsland kan rond 1,65-1,70 euro uitkomen, Frankrijk 1,75-1,80 euro en Nederland 1,85-1,95 euro. Overheidsmaatregelen en subsidies zouden in dit scenario worden afgebouwd.
Belangrijk is echter volgens Christian Dolderer om te benadrukken dat dit geen terugkeer naar de gecontracteerde transporttarieven van 2025 of januari 2026 betekent. “Het structurele capaciteitsgat – faillissementen van vervoerders, onderinvestering in materieel en chauffeurstekorten – blijft volledig bestaan en is de dominante prijsfactor”, zegt hij.
- Gedeeltelijke of vertraagde implementatie
Bij beperkte voortgang van de deal zal de tankervaart tot in juli 2026 ernstig beperkt blijven en zal slechts gedeeltelijk herstel plaatsvinden. Brent stabiliseert in dit scenario in de bandbreedte 88-96 dollar – onder de crisispiek, maar ruim boven het oude niveau. Europese diesel blijft tussen 1,80 en 2,00 euro per liter en gecontracteerde tarieven stabiliseren iets onder het huidige niveau. Brandstofclausules zullen naar verwachting hoog blijven. Dat zorgt voor aanhoudende liquiditeitsdruk bij vervoerders, wat faillissementen verder kan versnellen, aldus Christian Dolderer: “Elke vervoerder die uit de markt verdwijnt, haalt capaciteit weg die niet snel wordt vervangen.” - Instorting van het akkoord
Als het akkoord faalt en de Straat van Hormuz gesloten blijft, kan Brent opnieuw stijgen richting 110-125 dollar per vat. Dieselprijzen lopen als gevolg daarvan op naar 2,10-2,30 euro per liter. Dat zou volgens Christian Dolderer leiden tot een nieuwe opwaartse druk op transporttarieven in de tweede helft van het kwartaal. Voor de gecontracteerde transportmarkt betekent dat een tweede, zij het kleinere, opwaartse correctiegolf in Q3.
Dolderer verwacht, met een reële deal maar even reële obstakels, een basisscenario waarin een geleidelijke, gedeeltelijke heropening plaatsvindt die in juli merkbare maar onvolledige dieselverlichting oplevert.
Structurele krapte blijft bepalend
Christian Dolderer benadrukt dat de Europese transportmarkt al structureel krapper was dan op enig moment sinds 2022 – iets dat gemakkelijk wordt overschaduwd door het nieuws over de Hormuz-deal. Al voor de crisis stond de sector onder druk door stijgende kosten, dalende marges en toenemende insolventies. “De capaciteitsindex ligt momenteel aanzienlijk lager dan een jaar geleden, en die dalende trend versnelt”, zegt hij. “Faillissementen van grote vervoerders zorgen voor een kettingreactie, waarbij ook onderaannemers, distributie- en chauffeursnetwerken worden geraakt. Daarnaast zijn investeringen in nieuwe capaciteit uitgesteld en staat de spotmarkt verder onder druk. De Hormuz-crisis heeft een brandstofkostenschok toegevoegd aan de al gespannen markt, en de heropening kan de schade die is aangericht niet herstellen.”
Volgens Christian Dolderer kan de mogelijke heropening van de Straat van Hormuz daarmee wel degelijk zorgen voor tijdelijke verlichting in brandstofkosten, maar niet voor een structurele normalisatie van de Europese transportmarkt.
