Buck Consultants International stelt visie op ‘verdozing’ van Nederland voor en pleit voor Nationale Taskforce
In 2019 zag Nederland 19 megadistributiecentra (elk meer dan 40.000m2) hun deuren openen. Daarnaast werden nog eens 12 XXL-dc’s aangekondigd. Dat levert Nederland sinds 2013 maar liefst 101 XXL-dc’s op.
De totale oppervlakte van de in 2019 nieuw opgeleverde en aangekondigde distributiecentra bedraagt ruim 2 miljoen vierkante meter. Dit grootste aantal nieuwe jaarlijkse XXL-distributiecentra ooit zet de discussie over de ‘verdozing’ van het landschap’ verder op scherp, zo verwacht Buck Consultants International. Het adviesbureau presenteert dan ook een ruimtelijk beleidskader met als doel tot een evenwichtige ruimtelijke ordening van logistiek te komen.
Op basis van zijn nieuwste onderzoek constateert Buck Consultants International (BCI) dat de hausse aan grote dc’s (nog) niet afneemt. “De efficiency in grotere logistieke centra blijft een voordeel. Bovendien hebben e-commerce distributiecentra meer ruimte nodig omdat ze veel producten op voorraad moeten hebben en er werkruimte nodig is voor het behandelen van retourzendingen”, constateert Kees Verweij, partner bij BCI.
Mede door een advies van het College van Rijksadviseurs (CRa) is er in Nederland een discussie ontstaan over de zogenaamde ‘verdozing van het landschap’. De toename van deze grootschalige distributiecentra en het daarmee samenhangende ruimtebeslag vragen om duidelijk beleid. “Het advies van het College van Rijksadviseurs was helaas matig onderbouwd en behoorlijk eenzijdig”, meent René Buck, directeur Buck Consultants International. “Wij bepleiten een ‘Nationale Taskforce’ die op evenwichtige wijze alle effecten van de XXL-distributiecentra in beeld brengt. Economische en arbeidsmarkteffecten, maar ook de impact op landschap, milieu en natuur. Ook mobiliteits- en congestie-effecten en wat dit betekent voor gemeentelijke grondopbrengsten moeten in kaart worden gebracht.” Ook het belang van logistiek voor de moderne maakindustrie en de hogere opleidingseisen in moderne dc’s moeten volgens het adviesbureau goed in de beschouwingen worden meegenomen.
Volgens BCI moet de Nationale Taskforce de problematiek op drie schaalniveaus aanpakken. Met name het eerste niveau – regionale bedrijventerreinplanning – is volgens René Buck cruciaal.
- Niveau 1: regionale bedrijventerreinenplanning: er is de komende tien jaar ruimte nodig voor 5.500-9.500 hectare bedrijvigheid, waarvan pakweg de helft voor logistiek, zo blijkt uit recent onderzoek van BCI en EIB in opdracht van het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat (basis: 2% economische groei). Een behoorlijk deel van deze vraag kan op huidige en geplande terreinen worden gerealiseerd, maar een deel naar verwachting ook niet. Als nationale economische groeidoelstellingen moeten worden gehaald, moeten bedrijven ook letterlijk de ruimte kunnen krijgen om te expanderen. Evenwichtige en flexibele planning van bedrijventerreinen moet beter worden opgepakt. BCI stelt voor daarbij onderscheid te maken tussen:
- gemengde bedrijventerreinen: terreinen waar ook logistiek zit, maar ook andere typen bedrijvigheid; vaak ook dichter bij woonbebouwing gelegen en dus komt menging met andere functies in beeld;
- herstructurering bestaande terreinen, waar nog mogelijkheden liggen voor zogenaamde brownfield-ontwikkeling.
- Niveau 2: Individuele terreinen: bij de realisatie en inrichting van logistiek gerelateerde bedrijventerreinen moet worden gekeken naar voorwaarden die moeten worden gesteld aan de verhouding gebouwomvang-kavelgrootte en optiebeleid.
- Niveau 3: gebouwniveau: eisen stellen aan duurzaamheid en multifunctioneel gebruik (bv. zonnepanelen) van warehouses en mogelijkheden verkennen voor meerlaags bouwen.
