Zes stappen naar een cost-to-serve-model

Figuur: © Gartner (April 2025)

Om inzicht te krijgen in de werkelijke kosten en winstgevendheid van de supply chain, zouden chief supply chain officers (CSCO’s) een cost-to-serve (CTS)-model in zes stappen moeten toepassen. Zo klinkt het althans bij onderzoeks- en adviesbureau Gartner. Aan de hand van dat stappenmodel kunnen ondernemingen hun indirecte en overheadkosten toewijzen op basis van de complexiteit die met elke afzonderlijke klant en elk afzonderlijk product gepaard gaat.

“Veel bedrijven zien differentiatie van diensten of productkenmerken over het hoofd wanneer ze de winstgevendheid van hun transacties berekenen”, zegt Marco Sandrone, VP analist bij de Supply Chain afdeling van Gartner. “Dat kan zorgen voor een misleidende perceptie van de winstgevendheid in een tijd waarin leiderschap steunt op de supply chain-functie om de levensvatbaarheid van producten en klanten te verduidelijken te midden van groeiende economische onzekerheid.”

Uit onderzoek van Gartner is gebleken dat traditionele accountingmethoden de kosten voor het ondersteunen van klanten en producten verwaarlozen vanwege de complexiteit die deze activiteiten genereren in de bedrijfsactiviteiten.

“Veel CSCO’s vermoeden wel dat sommige van hun producten en klanten niet winstgevend zijn, maar ze missen een gestructureerde aanpak om het probleem te definiëren en op te lossen,” zegt Marco Sandrone. “Om een duurzaam en aanpasbaar supply chain CTS-model te creëren, moeten uitdagingen op het vlak van data, modellering en technologische beperkingen worden overwonnen, terwijl de doelstellingen van stakeholders en de bedrijfsstrategie geheroriënteerd moeten worden op een duidelijker beeld van winstgevendheid.”

Om de invoering van een supply chain CTS-model te ondersteunen, heeft Gartner een meerstappenplan opgesteld dat CSCO’s kunnen implementeren (zie figuur).

Stap 1: Breng de kostencomponenten in kaart

De eerste stap bestaat erin de kostenstructuur van de organisatie te ontleden om de kosten te bepalen die traditioneel over transacties worden verdeeld op basis van inkomsten of fysieke volumes. Werk samen met het financiële team om inzichten en steun voor het initiatief te krijgen. Concentreer je op het identificeren van indirecte kosten zoals logistiek, opslag, verwerking en value-added services.

Stap 2: Maak afspraken over de scope

Succesvolle bedrijven kiezen vaak voor een gefaseerde, op pilots gebaseerde aanpak van CTS, beginnend bij een specifiek segment zoals een land of een productlijn, en richten zich in eerste instantie op een kleinere subset van directe product- en supply chain-kosten.

Stap 3: Koppel de kostencomponenten aan kostendrijvers

Om de toewijzing van supply chain-kosten beter af te stemmen op de werkelijke kostendrijvers, moet je de factoren die elke kostencomponent beïnvloeden goed begrijpen. Samenwerking met functionele experts is cruciaal om die relaties effectief in kaart te brengen. Door kostencomponenten te koppelen aan hun drivers kunnen organisaties de nauwkeurigheid van hun kostentoewijzing en hun besluitvormingsprocessen verbeteren.

Stap 4: Modelleer een benadering van de werkelijke kosten per activiteit

Het kwantificeren van de kosten per activiteit is een uitdaging, maar essentieel voor de CTS-analyse. Directe uitgaven, zoals direct-naar-de-klant transportkosten, zijn gemakkelijker te identificeren, terwijl indirecte kosten op veronderstellingen gebaseerde schattingen vereisen omdat er geen direct verband is tussen het kostenelement en een specifieke klant of product. Om de kosten per activiteit te definiëren is het essentieel om een tijdsframe vast te stellen voor het verzamelen van data, waarbij de focus vaak op het voorgaande kalenderjaar ligt.

Stap 5: Ontdek de werkelijke winstgevendheid op transactieniveau

CSCO’s moeten samenwerken met de financiële afdeling om een uitgebreide lijst van verkooptransacties van het afgelopen kalenderjaar te verzamelen. Voeg de werkelijke kosten samen om de ware winstgevendheid van elke factuurtransactie te achterhalen. CTS-modellen kunnen een meer genuanceerde benadering bieden om marges te definiëren door rekening te houden met de complexiteit die wordt veroorzaakt door klantgedrag en producteigenschappen.

Stap 6: Gebruik de resultaten om de bedrijfsprestaties te verbeteren

Met werkelijke data over de klant en de winstgevendheid van het product in de hand kunnen CSCO’s:

- het verkoopteam helpen bij het onderhandelen met nieuwe klanten of het heronderhandelen van onrendabele contracten;

- gegevens over producten gebruiken om het productportfolio te optimaliseren;

- markt- of kanaalgegevens gebruiken om strategische beslissingen te sturen;

- kostengegevens weergeven als percentage van de brutoverkoop voor strategische discussies;

- de kosten per eenheid benadrukken voor operationele verbeteringen (bv. logistiek en transport).

Klanten van Gartner kunnen meer lezen op Create Cost-to-Serve Model in 6 Steps, Part 1 — Scope Data Analysis en Create Cost-to-Serve Model in 6 Steps, Part 2 — Unveil the True Profitability. Niet-klanten vinden meer informatie op Supply Chain Costs

Recente nieuwsberichten

Load Performance Indicator moet transportcapaciteit beter helpen benutten

Topsector Logistiek, een Nederlands samenwerkingsverband tussen het bedrijfsleven, de overheid en kennisinstellingen om de logistieke sector in Nederland te verduurzamen en versterken, lanceert de Load Performance Indicator (LPI) nu ook online voor vervoerders en verladers. Met de nieuwe LPI-tool wordt het voor logistieke bedrijven mogelijk zelfstandig en laagdrempelig hun transportprestaties te analyseren. Via https://lpi.topsectorlogistiek.nl kunnen zij hun eigen LPI berekenen en direct inzicht krijgen in de efficiëntie van hun ritten. Voor verdere verdieping en het structureel verbeteren van prestaties is aanvullende kosteloze analyse en begeleiding mogelijk.

Alax Automation wordt Dymation Benelux

Alax Automation, een Belgisch bedrijf dat deel uitmaakt van de Tesya Group en gespecialiseerd is in fabrieksconsultancy en digitalisering, kondigt zijn transformatie aan naar Dymation Benelux. Onder het merk Dymation wil het bedrijf een nieuwe fase in zijn groeitraject aanboren en zijn aanwezigheid in de Benelux versterken.

FFG Flensburger optimaliseert productiebevoorrading met Jungheinrich

FFG Flensburger Fahrzeugbau Gesellschaft mbH (FFG) heeft Jungheinrich het contract toegewezen voor de bouw van een geautomatiseerd centraal magazijn in Flensburg (Duitsland). Met dit project, dat deel uitmaakt van de strategische ontwikkeling van Fabriek 3, wil de Duitse fabrikant van legervoertuigen zijn interne productiecapaciteit op lange termijn vergroten.

Gedaan met de vaste werkplek in industrie en logistiek?

In fabrieken, magazijnen of zorginstellingen brengen medewerkers een groot deel van hun tijd door met voortdurend heen en weer lopen tussen productie-, opslag- of voorbereidingszones. Afhankelijk van de omgeving kan dat oplopen tot 15 à 18 kilometer per dag (23.000 stappen). Die bewegingen hebben een directe invloed op de prestaties van die locaties, denk maar aan ‘lege’ verplaatsingen, het zoeken naar gereedschap of informatie, onderbrekingen in de werkstroom en toenemende vermoeidheid aan het eind van de dag.

Ook hebben ze structurele gevolgen voor de arbeidsomstandigheden. De vele verplaatsingen en de bijbehorende fysieke belasting kunnen leiden tot aandoeningen van het spier- en skeletstelsel, die vaak worden genoemd als een van de belangrijkste oorzaken van ziekteverzuim in de industrie en de logistiek. In sommige gevallen kan lopen tot wel een derde van de effectieve werktijd in beslag nemen.

Van der Wal schakelt Descartes in voor vrachtzichtbaarheid

De internationale transport- en logistiek dienstverlener Van der Wal heeft gekozen voor Descartes MacroPoint, het platform van Descartes Systems Group voor realtime zichtbaarheid van vrachtvervoer. De oplossing moet de verladers van Van der Wal realtime inzicht geven in vracht die zich door heel Europa verplaatst. Daarnaast zal de oplossing de duurzaamheidsinitiatieven van de logistiek dienstverlener helpen te versterken door transportmiddelen optimaal te benutten.

Telepass erkend als aanbieder voor vrachtwagenheffing in Nederland

In Nederland heeft de RDW (Dienst Wegverkeer) Telepass toegelaten als aanbieder voor de vrachtwagenheffing die er vanaf 1 juli 2026 wordt toegepast. Daarmee is Telepass de tweede EETS-aanbieder die alle toelatingsstappen succesvol heeft doorlopen. EETS staat voor European Electronic Toll System. EETS-aanbieders leveren tolkastjes die de kilometers voor de vrachtwagenheffing registreren. Vanaf 1 juli moeten alle vrachtwagens een tolkastje aan boord hebben om de vrachtwagenheffing in Nederland te kunnen betalen.

EPG en Microsoft focussen op AI-gestuurde supply chain technologie

EPG (Ehrhardt Partner Group) werkt samen met Microsoft om naar eigen zeggen “wereldwijd het volgende tijdperk van AI-gestuurde supply chain-technologie in te luiden”. Centraal in de samenwerking staat de AI-native omgeving EPG Aura, die wereldwijd via het schaalbare cloudplatform Microsoft Azure wordt aangeboden. Dat moet een nieuwe technologische basis leggen voor het intelligente, datagestuurde beheer van complexe supply chains. Als een van de eerste Microsoft-partnerbedrijven op het vlak van supply chain execution zegt EPG een pioniersrol te willen spelen bij het vormgeven van de volgende generatie AI-native supply chain-platforms. Met Microsoft Azure biedt EPG zijn klanten naast de eigen EPX-hosting (Ehrhardt Partner Xtended) ook een extra cloudhostingoptie.

Siemens en KION digitaliseren samen de supply chain

Siemens en KION zijn een strategisch partnership aangegaan om complexe intralogistieke processen te digitaliseren. Het doel bestaat erin de bedrijfsprocessen beter voorspelbaar en flexibeler te maken en tegelijkertijd de productiviteit en veerkracht te verbeteren. Het partnership richt zich op intelligente magazijnen waarin de digitale en fysieke wereld samenkomen. Camera’s en sensoren ‘on site’ leggen enorme hoeveelheden data vast die met behulp van artificiële intelligentie (AI) worden geanalyseerd. Die data vormen de basis van een digitale tweeling voor individuele machines, complete systemen en volledige magazijnen, waardoor end-to-end processimulaties mogelijk worden. Dat betekent dat logistieke bedrijven virtueel kunnen testen hoe wijzigingen in de magazijn lay-out de totale doorvoer beïnvloeden.

Online tool maakt pickactiviteit in 2D en 3D zichtbaar

Jeroen van den Berg Consulting heeft een online warehouse heatmap ontwikkeld die de pickactiviteit in magazijnen inzichtelijk moet maken in zowel 2D als 3D.

Colruyt en Stad Antwerpen gaan voor duurzamere bevoorrading van stadswinkels

Colruyt Group en Stad Antwerpen hebben een charter ondertekend dat zich richt op meer dialoog rond leveringen en daarmee hun beider engagement moet weergeven om samen concrete logistieke knelpunten aan te pakken. Met de samenwerking willen beide partijen de basis leggen voor een structureel overleg en een toekomstgericht, leefbaar logistiek model voor stadswinkels. Dat moet leiden tot voordelen voor zowel omwonenden en klanten als voor de stad en de supermarkt zelf. Antwerpen is de eerste stad die dit engagement aangaat. De samenwerking moet volgens de initiatiefnemers uitgroeien tot een inspirerend voorbeeld voor andere steden en gemeenten in België.

Nieuwsbrief

Wenst u op de hoogte te blijven van alles wat reilt en zeilt binnen de supply chain wereld? Registreer dan nu GRATIS op de Value Chain nieuwsbrieven.

Registreer NU

Magazines

U wenst zich te abonneren op de Value Chain Management magazines (print en online) en wenst toegang tot alle gepubliceerde content op onze website? Abonneer NU!

Abonneer NU

Supply Chain Innovations

Hét jaarlijkse netwerkevent voor elke supply chain professional!

Lees meer
Cookies accepteren

Wij houden rekening met uw privacy

We gebruiken cookies om uw surfervaring te verbeteren, gepersonaliseerde advertenties of inhoud weer te geven en verkeer te analyseren. Door op "Alles accepteren" te klikken, stemt u in met ons gebruik van cookies.