Zes stappen naar een cost-to-serve-model

NB Gartner

Figuur: © Gartner (April 2025)

Om inzicht te krijgen in de werkelijke kosten en winstgevendheid van de supply chain, zouden chief supply chain officers (CSCO’s) een cost-to-serve (CTS)-model in zes stappen moeten toepassen. Zo klinkt het althans bij onderzoeks- en adviesbureau Gartner. Aan de hand van dat stappenmodel kunnen ondernemingen hun indirecte en overheadkosten toewijzen op basis van de complexiteit die met elke afzonderlijke klant en elk afzonderlijk product gepaard gaat.

“Veel bedrijven zien differentiatie van diensten of productkenmerken over het hoofd wanneer ze de winstgevendheid van hun transacties berekenen”, zegt Marco Sandrone, VP analist bij de Supply Chain afdeling van Gartner. “Dat kan zorgen voor een misleidende perceptie van de winstgevendheid in een tijd waarin leiderschap steunt op de supply chain-functie om de levensvatbaarheid van producten en klanten te verduidelijken te midden van groeiende economische onzekerheid.”

Uit onderzoek van Gartner is gebleken dat traditionele accountingmethoden de kosten voor het ondersteunen van klanten en producten verwaarlozen vanwege de complexiteit die deze activiteiten genereren in de bedrijfsactiviteiten.

“Veel CSCO’s vermoeden wel dat sommige van hun producten en klanten niet winstgevend zijn, maar ze missen een gestructureerde aanpak om het probleem te definiëren en op te lossen,” zegt Marco Sandrone. “Om een duurzaam en aanpasbaar supply chain CTS-model te creëren, moeten uitdagingen op het vlak van data, modellering en technologische beperkingen worden overwonnen, terwijl de doelstellingen van stakeholders en de bedrijfsstrategie geheroriënteerd moeten worden op een duidelijker beeld van winstgevendheid.”

Om de invoering van een supply chain CTS-model te ondersteunen, heeft Gartner een meerstappenplan opgesteld dat CSCO’s kunnen implementeren (zie figuur).

Stap 1: Breng de kostencomponenten in kaart

De eerste stap bestaat erin de kostenstructuur van de organisatie te ontleden om de kosten te bepalen die traditioneel over transacties worden verdeeld op basis van inkomsten of fysieke volumes. Werk samen met het financiële team om inzichten en steun voor het initiatief te krijgen. Concentreer je op het identificeren van indirecte kosten zoals logistiek, opslag, verwerking en value-added services.

Stap 2: Maak afspraken over de scope

Succesvolle bedrijven kiezen vaak voor een gefaseerde, op pilots gebaseerde aanpak van CTS, beginnend bij een specifiek segment zoals een land of een productlijn, en richten zich in eerste instantie op een kleinere subset van directe product- en supply chain-kosten.

Stap 3: Koppel de kostencomponenten aan kostendrijvers

Om de toewijzing van supply chain-kosten beter af te stemmen op de werkelijke kostendrijvers, moet je de factoren die elke kostencomponent beïnvloeden goed begrijpen. Samenwerking met functionele experts is cruciaal om die relaties effectief in kaart te brengen. Door kostencomponenten te koppelen aan hun drivers kunnen organisaties de nauwkeurigheid van hun kostentoewijzing en hun besluitvormingsprocessen verbeteren.

Stap 4: Modelleer een benadering van de werkelijke kosten per activiteit

Het kwantificeren van de kosten per activiteit is een uitdaging, maar essentieel voor de CTS-analyse. Directe uitgaven, zoals direct-naar-de-klant transportkosten, zijn gemakkelijker te identificeren, terwijl indirecte kosten op veronderstellingen gebaseerde schattingen vereisen omdat er geen direct verband is tussen het kostenelement en een specifieke klant of product. Om de kosten per activiteit te definiëren is het essentieel om een tijdsframe vast te stellen voor het verzamelen van data, waarbij de focus vaak op het voorgaande kalenderjaar ligt.

Stap 5: Ontdek de werkelijke winstgevendheid op transactieniveau

CSCO’s moeten samenwerken met de financiële afdeling om een uitgebreide lijst van verkooptransacties van het afgelopen kalenderjaar te verzamelen. Voeg de werkelijke kosten samen om de ware winstgevendheid van elke factuurtransactie te achterhalen. CTS-modellen kunnen een meer genuanceerde benadering bieden om marges te definiëren door rekening te houden met de complexiteit die wordt veroorzaakt door klantgedrag en producteigenschappen.

Stap 6: Gebruik de resultaten om de bedrijfsprestaties te verbeteren

Met werkelijke data over de klant en de winstgevendheid van het product in de hand kunnen CSCO’s:

- het verkoopteam helpen bij het onderhandelen met nieuwe klanten of het heronderhandelen van onrendabele contracten;

- gegevens over producten gebruiken om het productportfolio te optimaliseren;

- markt- of kanaalgegevens gebruiken om strategische beslissingen te sturen;

- kostengegevens weergeven als percentage van de brutoverkoop voor strategische discussies;

- de kosten per eenheid benadrukken voor operationele verbeteringen (bv. logistiek en transport).

Klanten van Gartner kunnen meer lezen op Create Cost-to-Serve Model in 6 Steps, Part 1 — Scope Data Analysis en Create Cost-to-Serve Model in 6 Steps, Part 2 — Unveil the True Profitability. Niet-klanten vinden meer informatie op Supply Chain Costs

Recente nieuwsberichten

WDP investeert 55 miljoen euro in build-to-suit-herontwikkeling voor Delhaize in Zellik

Vanaf 2027 investeert vastgoedontwikkelaar WDP ongeveer 55 miljoen euro in de herontwikkeling van een logistieke site voor Delhaize in Zellik. Het project omvat meer dan 20.000m² verhuurbare oppervlakte en wordt volledig op maat van de retailer ontwikkeld. Delhaize investeert zelf ook 120 miljoen euro in het project. De site is voorverhuurd via een huurovereenkomst met een vaste looptijd van twintig jaar.

Sick lanceert beeldgebaseerde codelezer voor logistieke en industriële toepassingen

Sick heeft de sensingCam SEC200 gelanceerd, een nieuwe beeldgebaseerde codelezer voor logistieke en industriële toepassingen. Het toestel leest zowel 1D- als 2D-codes en is onder meer bedoeld voor manuele pickingstations en assemblageprocessen. De geïntegreerde camera van 1,3 megapixel kan codes op een afstand van 100 tot 300mm lezen, ongeacht hun uitlijning of rotatie.

Ortec breidt optimalisatie voor e-groceryleveringen uit met AI

Ortec heeft nieuwe functionaliteiten toegevoegd aan Ortec for Home Delivery (OHD), zijn softwareoplossing voor thuisleveringen. De oplossing combineert AI-gedreven optimalisatie, analytics en geïntegreerde planning en richt zich specifiek op de uitdagingen van e-grocery, zoals een fluctuerende vraag, stijgende transportkosten en korte levervensters.

Vrachtwagens bewegen efficiënter door Amsterdam dan personenauto's

Volgens een analyse van Geotab bewegen vrachtwagens efficiënter door Amsterdam dan personenauto's. In de European Urban Freight Efficiency Index behaalt het vrachtverkeer in de Nederlandse hoofdstad een score van 65 op 100, tegenover 55 voor personenauto's. Amsterdam volgt daarmee het patroon van vijf van de zeven onderzochte Europese hoofdsteden, waar vrachtwagens eveneens beter scoren.

Automatisering kan CO₂-uitstoot magazijnen tot 25 procent verlagen

Door magazijnen compacter en hoger te bouwen, kan automatisering bijdragen aan een lagere CO₂-uitstoot. Dat blijkt uit twee studies naar de milieu-impact van magazijnautomatisering, waarvan één werd uitgevoerd door het Franse overheidsagentschap Ademe op basis van gegevens van Exotec. In een tweede studie vergeleek adviesbureau Argon & Co vijf verschillende orderverzameltechnologieën. Beide onderzoeken kijken daarbij verder dan alleen het energieverbruik van de automatisering zelf en nemen ook de impact van het magazijngebouw mee.

Veel AI-projecten missen strategie

Liefst 78 procent van de supplychain-, logistieke en technologieleiders geeft aan dat hun organisatie AI-projecten nastreeft zonder een formeel kader. Dat blijkt uit een online onderzoek van JBF Consulting dat in juli werd voorgelegd aan meer dan 2.000 senior professionals. Tegelijk zegt 85 procent dat AI-toepassingen worden geselecteerd zonder consistente criteria of een formeel evaluatieproces. Slechts elf procent bepaalt vooraf een nulmeting en meetbare succescriteria en amper drie procent evalueert achteraf de resultaten tegenover de oorspronkelijke businesscase.

Bijna helft Belgische bedrijven ziet groei afgeremd door tekort aan opslagruimte

Veel Belgische bedrijven met een eigen magazijn of fysieke voorraad hebben het afgelopen jaar orders, klanten of omzet moeten weigeren door een tijdelijk tekort aan operationele opslagcapaciteit. Dat blijkt uit een i-Vox-onderzoek in opdracht van opslagspecialist Merak bij vierhonderd logistiek verantwoordelijken. Bij 46 procent van de bevraagde bedrijven had het ruimtegebrek een impact op de groei. Voor één op de zes bedrijven is het probleem maandelijks of structureel voelbaar, terwijl het zich bij 29 procent eerder sporadisch voordoet, bijvoorbeeld tijdens seizoenspieken.

Van cyberaanval naar herstel: lessen voor jouw supply chain

De avond voor een verlengd weekend in 2023 krijgt de CEO van Santens een verontrustend telefoontje: accountgegevens van het bedrijf staan te koop op het Dark Web. De dag erna liggen alle systemen plat.

Frank Soudan wordt Senior Sales Director bij Manhattan Associates

Manhattan Associates heeft Frank Soudan benoemd tot Senior Sales Director. In zijn nieuwe functie wordt hij verantwoordelijk voor de verdere commerciële ontwikkeling en omzetgroei van het softwarebedrijf in de Benelux, Duitsland, Oostenrijk en de Nordics.

SAP beklemtoont belang van veilige samenwerking tussen AI-agents voor autonome supply chain

AI-agents kunnen steeds meer taken binnen de supply chain zelfstandig uitvoeren. Ze kunnen niet alleen verstoringen signaleren, maar bijvoorbeeld ook nagaan welke orders worden geraakt, de gevolgen voor productie en logistiek berekenen en alternatieven voorstellen. Volgens SAP verschuift AI daarmee geleidelijk van adviseren naar handelen, waarbij medewerkers vooral de doelen en grenzen bepalen waarbinnen agents mogen opereren.

Nieuwsbrief

Wenst u op de hoogte te blijven van alles wat reilt en zeilt binnen de supply chain wereld? Registreer dan nu GRATIS op de Value Chain nieuwsbrieven.

Registreer NU

Magazines

U wenst zich te abonneren op de Value Chain Management magazines (print en online) en wenst toegang tot alle gepubliceerde content op onze website? Abonneer NU!

Abonneer NU

Supply Chain Innovations

Hét jaarlijkse netwerkevent voor elke supply chain professional!

Lees meer
Cookies accepteren

Wij houden rekening met uw privacy

We gebruiken cookies om uw surfervaring te verbeteren, gepersonaliseerde advertenties of inhoud weer te geven en verkeer te analyseren. Door op "Alles accepteren" te klikken, stemt u in met ons gebruik van cookies.