Veiligheid als katalysator voor efficiëntie

Livlina is een gespecialiseerde logistieke partner voor de farmaceutische industrie. Het bedrijf verzorgt de opslag, behandeling en distributie van medicijnen en gezondheidsproducten. Wie de magazijnen van Livlina betreedt, stapt in een wereld waar precisie de absolute norm is. Met vestigingen in Sint-Niklaas, Zolder en Tessenderlo beheert de logistiek dienstverlener een indrukwekkende infrastructuur. “Livlina betekent letterlijk ‘levenslijn’ in het Zweeds”, opent operationeel directeur Pieter Maes. “Of het nu gaat om een doosje paracetamol voor een lokale apotheek of een volle vrachtwagen die naar de andere kant van Europa vertrekt, we hebben een grote impact op mensenlevens.”

De cijfers achter de operatie zijn indrukwekkend: jaarlijks verwerkt Livlina zo’n 170.000 pallets en net geen 4,2 miljoen orderlijnen, met een nauwkeurigheid van 99,96 procent. Toch schuilt achter die operationele uitmuntendheid een voortdurende uitdaging. De logistieke keten in de farma is onderhevig aan enorme pieken, strikte GDP-regels (good distribution practice) en een toenemende complexiteit door multi-customer operaties. In één magazijn combineren medewerkers verschillende pickingstrategieën: van single units tot full cases en crossdocking (pallet in-pallet out).

Klassieke veiligheid: een vicieuze cirkel

Ondanks een volwassen veiligheidscultuur met procedures, regelmatige meetings en duidelijke verkeersplannen, botste Livlina op de grenzen van de klassieke aanpak. “We benoemen de zaken graag zoals ze zijn”, stelt Pieter Maes. “In 2024 zijn we tot twee keer toe door het oog van de naald gekropen bij arbeidsongevallen met rollend materieel. Een gebroken enkel door een botsing met een smallegangenheftruck en een bijna-incident in de koelcel waarbij het wiel van een machine op tien centimeter van een medewerker stopte. Dat was voor ons het teken: klassieke veiligheid alleen volstaat niet meer.”

Het probleem: de menselijke factor. In een hectische omgeving waar de tijdsdruk hoog is, de doorvoer maximaal moet zijn en er voortdurend opleiding nodig is voor nieuwe mensen, is een fout snel gemaakt. “Je kunt meer regels schrijven, meer signalisatie ophangen en vaker auditen, maar daarmee creëer je vaak alleen maar meer complexiteit. Je belandt in een vicieuze cirkel waarin je reactief blijft handelen na een incident. Wij wilden de stap zetten naar preventieve, meetbare veiligheid.”

Livlina startte een intensieve zoektocht naar een oplossing die de medewerkers op de grond zichtbaar zou maken voor de chauffeurs, zeker bij de smallegangentrucks waar de cabine tot wel elf meter hoog gaat. “De chauffeur ziet daar boven vaak niets van wat er op de vloer gebeurt”, legt Pieter Maes uit. Verschillende technologieën passeerden de revue. RFID-polsbandjes – een draadloze technologie op basis van elektromagnetische velden – vielen af omdat ze afhankelijk zijn van de discipline van de medewerker, zoals het opladen en effectief dragen van de bandjes. AI-camera’s uit de mijnbouwsector bleken in een magazijnsetting te veel vals positieve waarschuwingen te genereren. “Als een systeem constant alarm slaat zonder dat er echt gevaar is, negeren medewerkers de signalen. Dat ondermijnt je hele veiligheidscultuur”, aldus Pieter Maes.

Slimme voertuigen

Uiteindelijk kwam Livlina uit bij het Positioning System van Essensium (EPS). In tegenstelling tot veel andere systemen is die oplossing ‘vehicle-centric’. Er is geen extra infrastructuur voor nodig in het magazijn: de intelligentie zit op het voertuig zelf. Door middel van camera’s op de heftrucks ontstaat een digitale tweeling van het magazijn. Het systeem herkent andere voertuigen en voetgangers in real time, zelfs wanneer maar twintig procent van het lichaam zichtbaar is.

De uitrol van het systeem was een ambitieus project dat de drie sites van Livlina omvatte: 33 toestellen in Sint-Niklaas, 23 in Tessenderlo en 17 in Zolder. Pieter Maes benadrukt dat de nauwe samenwerking met leveranciers als Toyota, Crown en Still daarbij cruciaal was. “Het systeem is geen los gadget en vereist robuuste integratie in de machine. Geen rondslingerende kabels, maar een naadloze add-on die ingrijpt op de snelheid van het toestel.”

De implementatie in Sint-Niklaas, de eerste en meest complexe site, nam negen à tien maanden in beslag. “Er was een steile leercurve. Zo ontdekten we bij de smallegangentrucks dat we een extra camera onderaan de cabine moesten plaatsen. Deden we dat niet, dan ontstond er een dode hoek onder de chauffeur wanneer hij de mast omhoog stuurde. Dat soort inzichten kregen we pas door het systeem in de praktijk te testen.” Dankzij de ervaringen uit de eerste fase verloopt de uitrol op de andere sites sneller, met gemiddeld zes maanden per vestiging. Het traject volgt een strak plan: van 3D-scanning voor de digitale tweeling van het magazijn en hardware-installatie, tot validatie, kalibratie en uitgebreide training van het personeel.

Data als kompas

Wat levert zo’n investering nu concreet op? Voor Livlina is het resultaat veel meer dan alleen een daling van het aantal incidenten. Het systeem genereert een schat aan data die voorheen onzichtbaar waren. Via realtime dashboards heeft het management nu inzicht in alle ‘near-misses’ (bijna-incidenten) en veiligheidsinteracties. “We spreken nu over meetbare veiligheid”, zegt Pieter Maes. “Op een ‘heatmap’ zien we precies waar de risicozones in ons magazijn liggen. In Sint-Niklaas zagen we bijvoorbeeld een rode vlek in een specifieke zone waar enorm veel alarmen afgingen. Na analyse bleek dat de lokalisatie van bepaalde werkcenters niet optimaal was, waardoor orderpickers constant van de ene naar de andere kant van het magazijn moesten.”

Dat inzicht leidde tot een operationele aanpassing: de orderpickers kregen een vaste zone toegewezen, waardoor de noodzaak om rijpaden te doorkruisen drastisch verminderde. Het resultaat? De veiligheidsrisico’s daalden significant, terwijl de productiviteit steeg omdat pickers minder onnodige meters afleggen. “Hier gaan veiligheid en efficiëntie hand in hand. Dat is de ultieme win-win.”

Een cruciaal onderdeel van het traject was het vertalen van het fysieke verkeersplan naar de digitale tweeling. “We wilden niet dat toestellen overal en altijd zouden afremmen zonder dat daar een concrete reden voor is, want dat zou onze efficiëntie doden”, legt Pieter Maes uit. Dankzij de 3D-scanning kon Livlina zeer fijnmazig regels definiëren. Zo geldt de ‘groene voorrangsweg’ in het magazijn als een zone waar toestellen hun maximale snelheid mogen behouden, tenzij er een direct gevaar is. In de inbound-zones, waar veel mensen te voet pallets verwerken, kwam de standaard maximumsnelheid softwarematig op vijftig procent te liggen. “Het mooie is de flexibiliteit. Als we morgen onze rekken anders indelen, passen we de digitale tweeling aan en zijn de nieuwe verkeersregels direct actief op alle machines, zonder dat we fysieke borden hoeven te verplaatsen.”

Van weerstand naar waardering

Bij de introductie van bewakingstechnologie is er vaak vrees voor een ‘Big Brother’-effect op de werkvloer. Livlina pakte dat aan door de medewerkers van bij het begin te betrekken en de voordelen voor hun eigen veiligheid centraal te stellen. Sceptische reacties zoals ‘we zullen minder efficiënt kunnen werken’ maakten al snel plaats voor waardering. In getuigenissen geven medewerkers aan dat ze zich veel veiliger voelen op de vloer. De chauffeurs waarderen vooral het systeem van de lichttoren in hun cabine en de automatische snelheidsvermindering in gevaarlijke situaties of bij het naderen van voetgangers.

Het systeem gaat verder dan het detecteren van personen alleen. Tijdens de testfase in Sint-Niklaas bleek de technologie ook in staat subtielere gevaren te tackelen. Pieter Maes geeft het voorbeeld van ‘tailgating’: “Als twee toestellen te dicht achter elkaar rijden, grijpt het systeem in. Maar we detecteren ook situaties waarbij chauffeurs even stoppen voor een praatje terwijl hun vorken nog gevaarlijk in het gangpad steken. Een achteropkomend voertuig krijgt dan een waarschuwing en remt af nog voordat de chauffeur het gevaar zelf ziet.” Ook rond poorten en blinde hoeken is de veiligheid nu gewaarborgd. Zodra een machine een gedefinieerde zone rond een poort nadert, vertraagt ze automatisch tot een tiende van de oorspronkelijke snelheid, waardoor aanrijdingen met plotseling tevoorschijn komende voetgangers nagenoeg onmogelijk zijn.

De implementatie van Essensium is geen eindstation, maar een fundament voor verdere innovatie. De digitale tweeling die voor de veiligheid is opgezet, opent deuren naar andere toepassingen. “Denk aan het tracken van pallets op basis van coördinaten of de integratie van AGV’s (automated guided vehicles). Omdat we onze omgeving nu digitaal in kaart hebben, is de stap naar verdere automatisering veel minder groot”, aldus de operationeel directeur.

FF