Supply chains zijn uitgegroeid tot geopolitieke hefbomen

Geopolitiek

Foto: Pixabay

Wie het vandaag over toeleveringsketens heeft, spreekt onvermijdelijk ook over geopolitiek. Handelsstromen, toegang tot grondstoffen en logistieke infrastructuur worden steeds minder uitsluitend door marktmechanismen bepaald, en steeds vaker door politieke en strategische keuzes. Die vaststelling staat centraal in het nieuwe jaaroverzicht van supply chain expert Alex Van Breedam, gebundeld in de masterclass ‘From 2025 to 2026: Supply Chains in a World That Refuses to Stabilise’. De analyse toont hoe het toenemende belang van geopolitiek, in wisselwerking met andere krachten zoals technologie en klimaat, leidt tot structurele volatiliteit in supply chains en waarom bedrijven veerkracht steeds explicieter moeten verankeren in hun strategische en bestuurlijke besluitvorming.

Geopolitiek weegt steeds zwaarder door

De masterclass analyseert de geopolitieke gebeurtenissen van 2025 door de lens van de toeleveringsketen. Alex Van Breedam identificeert zeven structurele aanjagers van verandering – economische groei, geopolitiek, tarieven, klimaat, technologie, arbeidsmarkten en regelgeving – die vandaag rechtstreeks ingrijpen op supply chain beslissingen. Die analyse wordt vertaald naar vier cruciale dimensies voor ondernemingen: volatiliteit, veerkracht, kosten en logistieke operaties.

Een centrale vaststelling is dat supply chains sinds 2025 steeds explicieter als beleidsinstrument worden ingezet. Importtarieven, handelsbeperkingen en strategische afhankelijkheden sturen niet alleen handelsstromen, maar beïnvloeden ook investeringsbeslissingen, netwerkstructuren en locatiekeuzes. Toegang tot schaarse grondstoffen, energie en logistieke infrastructuur komt onder toenemende druk te staan door geopolitieke spanningen, militarisering en verschuivende machtsblokken.

Structurele volatiliteit als nieuwe realiteit

Die ontwikkelingen leiden tot een bijna structurele vorm van volatiliteit in toeleveringsketens. Vooral tarieven bleken in 2025 een belangrijke bron van onvoorspelbaarheid. De klassieke Oost-West goederenstromen raakten ernstig verstoord, onder meer doordat China een aanzienlijk deel van zijn export naar de Verenigde Staten heeft omgeleid naar Europa.

Meer dan de helft van de bedrijven zag daardoor zijn supply chain kosten met tien tot vijftien procent stijgen. In de VS gingen sinds de invoering van nieuwe tarieven bovendien meer dan 1,2 miljoen supply chain jobs verloren.

“Supply chains functioneren niet langer in een stabiele economische omgeving”, stelt Alex Van Breedam. “Instabiliteit is de context geworden, niet de uitzondering.”

Supply chain schuift door naar de bestuurskamer

Sinds de coronapandemie volgen verstoringen elkaar in sneltempo op. Volgens Alex Van Breedam volstaat het niet langer om elke crisis afzonderlijk te beheersen. Ondernemingen moeten een structurele strategie voor supply chain veerkracht ontwikkelen, aangestuurd vanuit het hoogste bestuursniveau.

Waar de supply chain-functie vroeger vooral draaide rond transport en distributie, is ze vandaag uitgegroeid tot een sleutelfunctie in de onderneming. Beslissingen over energie- en grondstoffenaankoop, netwerkarchitectuur, voorraadbeleid en strategische partnerships hebben immers directe gevolgen voor zowel continuïteit als concurrentiekracht.

Investeringen zullen daarom steeds vaker worden afgewogen in termen van expliciete ‘veerkrachtkosten’: de prijs die organisaties bereid zijn te betalen om schokken op te vangen.

Vooruitblik op 2026

De vooruitzichten voor 2026 blijven volgens de analyse onzeker, zeker in Europa. Economische groei staat onder druk en de volatiliteit zal eerder toenemen dan afnemen. Risico’s die zich in 2025 al manifesteerden – onder meer op het vlak van geopolitiek en klimaat – zetten zich onverminderd door.

Alex Van Breedam formuleert negen aanbevelingen om bedrijven beter te wapenen tegen die toenemende volatiliteit en onvoorspelbaarheid. De kern daarvan is een verschuiving naar meer veerkracht en snellere, slimmere besluitvorming. In een structureel moeilijke omgeving kunnen performante organisaties net sneller een competitief voordeel uitbouwen, terwijl andere dreigen achterop te raken of zelfs volledig te verdwijnen.

De masterclass bestaat uit een videopresentatie, een podcast en een rapport en is vrij toegankelijk via: https://iscn.academy/from-2025-to-2026/

Alex Van Breedam is CEO van TRI-VIZOR, een bedrijf dat complexe samenwerkingsverbanden en supply chain ecosystemen ontwerpt en implementeert. Daarnaast is hij professor supply chain management aan Antwerp Management School, KU Leuven, UHasselt en IESEG Management School in Parijs.

Recente nieuwsberichten

Laden en lossen: risico’s en oplossingen op het laadperron

(Advertorial) Het laadperron is een onmisbare schakel in de logistieke keten, maar ook een plek waar de veiligheid vaak onder druk staat. Dagelijks gebeuren er incidenten waarbij heftrucks, vrachtwagens en medewerkers betrokken zijn. Hoewel veel bedrijven vertrouwen op routine, is juist de wijze waarop de trailer aan een perron wordt gekoppeld een vaak risicovol.

Nood aan AI-talent in de supply chain groeit buiten alle proporties

De vraag naar functies in de supply chain waarvoor AI-vaardigheden vereist zijn, is tussen het eerste kwartaal van 2023 en het eerste kwartaal van 2026 met 387% gestegen. Dat meldt Gartner. Die stijging verloopt aanzienlijk sneller dan de algemene groei van de arbeidsmarkt, wat ervoor zorgt dat de concurrentie om gekwalificeerd talent alleen maar is toegenomen.

AI verandert supply chain fundamenteel

“De klassieke supply chain, opgebouwd als lineaire keten van leverancier naar klant, volstaat vandaag niet meer. Bedrijven opereren in een omgeving waar verstoringen en toenemende complexiteit de norm zijn”, klinkt het bij SAP. Wat de belangrijkste trends in supply chain management zijn, krijgen we toegelicht van Veerle Van Puyenbroeck, country manager BeLux bij SAP. Dat gaat van ‘connected collaboration’ tot AI-gedreven besluitvorming.

Nederlandse vrachtwagenheffing verschilt van andere tolsystemen

Vanaf 1 juli 2026 voert Nederland een vrachtwagenheffing per gereden kilometer in. Hoewel veel Europese landen al vergelijkbare systemen kennen, wijkt de Nederlandse aanpak op meerdere punten af. Dat kan gevolgen hebben voor transporteurs die in Nederland rijden, waarschuwt RDW, de Dienst Wegverkeer. Transporteurs die zich niet tijdig voorbereiden, lopen het risico op verstoringen of boetes.

België test in primeur sorteertechnologie die snackverpakkingen omzet in nieuwe voedselverpakkingen

België start als eerste land in Europa een grootschalige test om chipszakjes, koekjesverpakkingen, snackverpakkingen en plastic folies die via de PMD-zak worden ingezameld, te kunnen recycleren tot nieuwe voedselverpakkingen. Voor het project werken onder meer voedingsbedrijven Mondelēz International, Ferrero, PepsiCo en Pladis samen met Fost Plus, de organisatie die instaat voor de recyclage en het hergebruik van verpakkingsafval in België. Dankzij onmerkbare digitale watermerken op de verpakkingen kunnen sorteermachines flexibele voedselverpakkingen, zoals chipszakjes of koekjeswrappers, onderscheiden van non-food verpakkingen, zoals een plastic omverpakking van luiers. Die geavanceerde sortering kan de Europese doelstelling dichterbij brengen om vanaf 2030 minstens tien procent gerecycleerd plastic te verwerken in bepaalde plastic voedselverpakkingen.

Order Picking Network - A paradigm shift in supply chain optimization

(Advertorial) With the Order Picking Network (OPN), WITRON is redefining logistics. The focus is no longer solely on automation performance, but on the overall value created through the interaction across warehouse, transport, store, and enterprise levels. For WITRON’s managing directors, Helmut Prieschenk and Karl Högen, OPN therefore marks a paradigm shift: away from traditional optimization within the logistics center towards end-to-end, data-based, and dynamic network optimization.

Logistieke sector stuit op realisatieproblemen voor uitbreiding

Ruim de helft van de grootste in Nederland actieve logistiek dienstverleners zoekt de komende jaren nieuwe distributielocaties, terwijl bijna dertig procent (ook) op de huidige vestigingslocaties wil uitbreiden. Vooral de toename van de klantenvraag zorgt voor die marktvraag. Het merendeel van de logistiek dienstverleners wil de nieuwe ruimte zelf realiseren zonder de tussenkomst van logistieke vastgoedontwikkelaars en -beleggers.

Dat zijn de belangrijkste conclusies uit een onderzoek van Buck Consultants International onder de Logistieke Dienstverleners Top-100. De volledige resultaten van dat jaarlijkse onderzoek worden begin juli 2026 gepresenteerd.

Lineage automatiseert groots koelmagazijn in Texas met TGW Logistics

In Hutchins, Texas, in de metropoolregio Dallas–Fort Worth, bouwt Lineage een van de grootste en meest geavanceerde geautomatiseerde distributiecentra voor gekoelde en diepgevroren producten. Na de recente eerstesteenlegging van de site doet Lineage een beroep op TGW Logistics om de belangrijkste magazijnprocessen te automatiseren. Na de ingebruikname, gepland voor eind 2027, zal het sterk geautomatiseerde distributiecentrum een grote Amerikaanse voedingsmiddelenproducent ondersteunen en het koelketennetwerk van Lineage in Noord-Amerika versterken. Gezien de strategische ligging in de logistieke hub Dallas–Fort Worth zullen gekoelde en diepgevroren producten efficiënt over de Verenigde Staten kunnen worden verdeeld.

Denner implementeert zelfstandig LFS en Lydia Voice in nieuw DC

De Zwitserse voedingsdiscounter Denner heeft in zijn nieuwe distributiecentrum voor verse producten in Mägenwil het LFS warehouse management system en Lydia Voice, de spraakgestuurde orderverzameloplossing van EPG (Ehrhardt Partner Group), in gebruik genomen. Opvallend aan het project is dat Denner de implementatie grotendeels zelfstandig kon uitvoeren. Gezien zijn jarenlange ervaring met LFS en Lydia Voice, in combinatie met ondersteuning door EPG, kon het bedrijf de gevestigde processen van zijn zes bestaande vestigingen naadloos naar de nieuwe vestiging overzetten.

QoQa neemt samen met Knapp DC in Zwitserland in gebruik

Het Zwitserse e-commercebedrijf QoQa nam onlangs zijn nieuwe distributiecentrum in Éclépens in gebruik. Daarvoor ging het bedrijf een samenwerking aan met Knapp, dat zorgde voor een op maat gemaakte automatiseringsoplossing. Die oplossing vormt aldus QoQa een centraal onderdeel van zijn toekomstige groei op de Zwitserse markt en in de Duitstalige landen.

Nieuwsbrief

Wenst u op de hoogte te blijven van alles wat reilt en zeilt binnen de supply chain wereld? Registreer dan nu GRATIS op de Value Chain nieuwsbrieven.

Registreer NU

Magazines

U wenst zich te abonneren op de Value Chain Management magazines (print en online) en wenst toegang tot alle gepubliceerde content op onze website? Abonneer NU!

Abonneer NU

Supply Chain Innovations

Hét jaarlijkse netwerkevent voor elke supply chain professional!

Lees meer
Cookies accepteren

Wij houden rekening met uw privacy

We gebruiken cookies om uw surfervaring te verbeteren, gepersonaliseerde advertenties of inhoud weer te geven en verkeer te analyseren. Door op "Alles accepteren" te klikken, stemt u in met ons gebruik van cookies.