Optimalisering in de ‘middle mile’

Vooraleer hij bij Ikea aan de slag ging, stroomlijnde Ramakrishnan Varadarajan het fulfilmentgebeuren bij de Indiase e-commercegigant Flipkart. Die dochteronderneming van Walmart belooft met Flipkart Minutes leveringen binnen dertig minuten. “Sommige spelers leggen de lat zelfs op tien minuten”, zegt hij. “Zo groeide ‘quick commerce’ in India uit tot een norm. Bij Ikea ligt de ambitie anders. De winkelpunten stonden altijd centraal in de winkelbeleving en die rol behouden ze ook in de toekomst. Het doel bestaat dus niet in het opzetten van een afzonderlijk e-commercenetwerk, maar in de integratie van online dienstverlening in een breder geheel. De omnichannelbeleving met onder meer cash & carry, click-and-collect, thuisleveringen en lockers creëert nieuwe opportuniteiten voor onze klanten, maar voor Ikea ook uitdagingen: hoe combineer je de verwachte flexibiliteit met kostenefficiëntie en duurzaamheid?”

Geconsolideerde leverdagen
In België werkt Ikea met een ‘hub-and-spoke’-model. “Het centrale distributiecentrum ontvangt alle goederen. Van daar uit verdelen we de volumes verder naar zes lokale verdeelcentra, waarvan eentje onder eigen beheer staat en vijf onder aansturing van externe partners”, verduidelijkt Ramakrishnan Varadarajan. Binnen die structuur onderzoekt Ikea hoe het het transport verder kan consolideren. Data- en machine learning-expert Rui Costa gaf onlangs meer toelichting bij dat denkspoor. “Traditioneel bevoorraden we lokale distributiecentra dagelijks vanuit de centrale hub. Maar wat gebeurt er wanneer je orders van een bepaalde dag toewijst aan de voorafgaande en de daaropvolgende dag? Dan kun je de trucks op beide aanpalende dagen maximaal vullen en mogelijk tegelijk de levering op de tussenliggende dag schrappen. De eerste resultaten tonen alvast een positief beeld.”

Ramakrishnan Varadarajan plaatst die oefening in een ruimer kader. “Hoe voller de trucks zijn, hoe minder vrachtwagens in de file staan, hoe minder chauffeurs nodig zijn en hoe duurzamer de logistieke operaties verlopen. Dat geldt uiteraard ook voor de laatste mijl, die ondernemingen sneller onder de loep nemen. Maar alle schakels zijn met elkaar verweven. Daarom hanteren we een holistische kijk waarbij we ook nagaan waar de ‘middle mile’ ruimte voor optimalisering biedt.”

Draagvlak
Die flexibiliteit zet Ikea af tegen de klanttevredenheid. “Consolidatie leent zich vooral voor regio’s met lagere ordervolumes en een lagere orderdichtheid van klanten”, zegt Ramakrishnan Varadarajan. “We merken dat Europese klanten duurzaamheid expliciet meenemen in hun waardering en dat snelheid niet altijd de doorslag geeft. Die vaststelling creëert ruimte om verder in te zetten op geconsolideerde leveringen. Ook investeren we sterk in communicatie met onze klanten. Eerst delen we de verwachte leverdatum. Dichter bij de leveringsdatum bezorgen we het tijdsslot en de ‘track-and-trace’-code. Duidelijke en heldere informatie zorgt voor een groter draagvlak.”

Data-integratie vormt een belangrijk speerpunt voor Ramakrishnan Varadarajan. “We streven naar maximale datavalorisatie binnen onze volledige omnichannelbenadering. In landen met een hoge verkeersdensiteit, zoals België, speelt de integratie van actuele routedata een cruciale rol. In dat opzicht boekte Ikea grote vooruitgang met de overname van Locus. Locus gebruikt artificiële intelligentie om bestellingen te clusteren en routes te optimaliseren, waardoor bezorgers minder tijd verliezen in files en omwegen. Bovendien helpt de software ons de oefening rond een hogere consolidatie binnen onze routeplanning te integreren. Het hub-and-spoke-model faciliteert ook een verdere routeoptimalisering. Leveringen met grote combitrucks naar de lokale distributiecentra plannen we zo veel mogelijk ’s nachts en buiten de piekuren, zodat we op drukkere momenten enkel kortere afstanden hoeven af te leggen.”

E-trucks
Voor de verdere uitbouw van het omnichannelmodel test Ikea verschillende vervoersmodi. In het voorjaar van 2025 kocht de woonwinkel zeven elektrische vrachtwagens bij Volvo Trucks in Gent, vooral voor het transport van grote bestellingen zoals keukens. “Die keukens leveren we vanuit het centrale distributiecentrum, dat fungeert als hub voor picking en packing. We verzamelen de bestellingen op metalen pallets. Voor dergelijke grote en zware bestellingen is de elektrische vrachtwagen de meest efficiënte en veilige vervoersmodus naar onze eindklanten. De investering in elektrificatie ligt hoger, maar over de volledige levensduur van de voertuigen zien we een almaar gunstigere rendementsoefening. En het zit in ons DNA om duurzaamheid na te jagen.”

We verzamelen de bestellingen op metalen pallets. Voor grote en zware bestellingen, zoals keukens, is de elektrische vrachtwagen de meest efficiënte en veilige vervoersmodus richting onze eindklanten.

Parijs geldt als sprekend voorbeeld. Ikea gebruikt de Seine om goederen vanuit Gennevilliers naar de haven van Bercy in Parijs te vervoeren, waar ze op elektrische voertuigen worden overgeladen voor de laatste kilometers naar klanten.

Ketensamenwerking
Ramakrishnan Varadarajan gelooft sterk in samenwerking tussen verschillende ketenpartners. “Veel retailers bedienen dezelfde klanten en streven allemaal naar maximale efficiëntie. In dat geval lijkt het logisch om krachten te bundelen. Tegelijk blijft het samenbrengen van verschillende partijen complex en ligt datadeling niet altijd voor de hand. In het Verenigd Koninkrijk werken we bijvoorbeeld samen met supermarktketen Tesco, waar parkeerterreinen dienstdoen als afhaalpunten voor onze klanten.”

De transitie van cash-and-carry naar omnichannel kent op logistiek vlak veel facetten. “We volgen onze vooruitgang op via een brede set KPI’s. Die indicatoren verdelen we over klantgerichte en operationele scores. Aan klantzijde staat de ‘happy customer score’ centraal, onze eigen variant van de net promoter score. Operationeel kijken we onder meer naar de vulgraad van de trucks, het aandeel elektrisch gereden kilometers en het totale kostenplaatje.”

KD