Dubbel zoveel goederenvervoer over het spoor moet klimaat redden
Europese en Belgische spoorvrachtbedrijven zetten zich in voor een verdubbeling van de spoorvolumes om de klimaatimpact van goederentransport drastisch te verminderen. Het vrachtvervoer is vandaag, met 275 miljoen ton CO2-uitstoot per jaar waarvan 11 miljoen in België, verantwoordelijk voor bijna 10% van de totale CO2-uitstoot. De grootste oorzaak daarvan is dat 75% van alle vrachtvervoer over de weg gaat.
Het vrachtvervoer in Europa zal nog eens met minstens 30% procent groeien tegen 2030. Volgens Geert Pauwels, CEO van het Belgische Lineas, zal de CO2-uitstoot met een kwart toenemen en onze klimaatdoelstelling van -49% onmogelijk maken als er niet wordt ingegrepen. Hij pleit dan ook voor een dringende omschakeling naar het spoor.
Daarom bundelen de Europese spoorvrachtvervoerders hun krachten in de Rail Freight Forward coalitie. Samen leggen ze het actieplan ‘30 tegen 2030’ op tafel om de vrachtvolumes via het spoor tegen 2030 te verdubbelen naar 30%. Concreet betekent die verdubbeling een stijging van het spooraandeel van 18% naar 30% in Europa, en van 10% naar 16% in België.
Het actieplan legt de voorwaarden uit die nodig zijn om deze concrete klimaatgunstige ingreep mogelijk te maken. Het actieplan werd door het nieuwe Belgische Forum van Spoorvrachtoperatoren ook gedetailleerd op Belgisch niveau.
Een eerste belangrijke stap is dat spoorvrachtoperatoren verder inzetten op innovatieve oplossingen die competitief kunnen zijn met het wegtransport op het vlak van frequentie, betrouwbaarheid, flexibiliteit, prijs en service. De gebruikersvriendelijkheid voor de klant moet daarbij centraal staan alsook de verdere adoptie van nieuwe technologieën en de verdere modernisering van de sector.
Daarnaast wordt de overheid gevraagd om een klimaatgericht transportbeleid uit te werken dat de verschuiving naar het spoor mogelijk maakt. Concreet vragen de spoorvrachtoperatoren aan de overheid om op drie niveaus actie te ondernemen.
Een eerste niveau betreft de infrastructuurmanagers. “We moeten het rijden van een trein door België of Europa even gemakkelijk maken als het rijden van een vrachtwagen”, meent Geert Pauwels. De infrastructuurmanager (Infrabel in België) moet de opdracht, het mandaat en de middelen krijgen om een hoogst kwalitatief spoornetwerk uit te rollen en te beheren in functie van de noden van klanten en de mobiliteit.
Ten tweede moet de overheid het voor bedrijven gemakkelijker en goedkoper maken om voor spoortransport te kiezen. Dat kan door de overslagkosten van vrachtwagens naar de trein alsook de kosten voor de first en last mile deels te vergoeden.
Ten derde moet de Belgische overheid een voorbeeld nemen aan landen als Duitsland, Oostenrijk, Zwitserland en Nederland. Die landen hebben bewust de rijpadkosten (de kosten die operatoren betalen voor het gebruik van het spoor) drastisch naar beneden gehaald. “Spoorbedrijven betalen voor elke kilometer die ze op het spoor afleggen”, zegt Geert Pauwels. “In Duitsland halveerden ze recent die kosten en dat heeft een rechtstreeks effect op de competitiviteit van het spoor.”
De spoorvrachtoperatoren staan klaar, maar vragen dat beleidsverantwoordelijken tot concrete actie overgaan. “We moeten alle Belgen overtuigen om meer te sporen en te fietsen voor onze planeet, maar laten we ook bedrijven een klimaatvriendelijker transportmodel aanbieden. Het kán. En het kan relatief snel, goedkoop, en ten bate van iedereen”, besluit Geert Pauwels.
